Yazarlar

Selahaddin Enis kimdir, Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

, Jandarma albayı Ahmet Enis Bey’in oğludur. Hukuk Fakültesi’ne girmişken Birinci Dünya Savaşı’nın çıkması üzerine askere alınmış, fakat cepheye gönderilmemiş, bütün savaş süresini yedek subay olarak İstanbul’da geçirmiştir. Mütarekeden sonra Ayan Meclisi katipliği, Denizyolları müfettişliği yapmış, ayrıca ikinci iş olarak Taran, İkdam, Vakit, Son Saat, Son Posta, Cumhuriyet vb. gazetelerde de düzeltmenlik, yazarlık, yazı işleri müdürlüğü görevlerinde çalışmıştır. Öldüğü sıra Devlet Denizyolları İdaresi’nin yirmi yıllık memuruduydu, muhaberat ve neşriyat şefliği yapmaktaydı. Tutulduğu zaturrieden kurtulamayarak, kısa süren bir hastalıktan sonra, 11 Haziran 1942’de öldü. Feriköy Mezarlığına gömüldü.

 
63adf49c25fdb91bb33eac39ea18fef7 150x150 - Selahaddin Enis kimdir, Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri
Doğum1892, Antalya
Ölüm11 Haziran 1942, İstanbul
Meslek, ,
SoyadıAtabeyoğlu

Selahaddin Enis’in Edebi Kişiliği

Küçük yaşta edebiyata merak saran Selahaddin Enis, 1912 yılında gazetecilikle yazı hayatına girdi. Ondan önce de ilk roman denemesi “Neriman”ı, daha on sekiz yaşındayken yazmıştı (1910). Düzeltmenlikten yazı işleri müdürlüğüne kadar gazeteciliğin çeşitli işlerinde bulunmuştur. Selahaddin Enis, ayrıca mütareke ile Cumhuriyet’in ilanı sıralarında (1918-1924) çıkan edeni-mizahi kimlikte birçok dergilere hikayeler veriyordu: Fağfur (1918), Şair, Kaplan (1919), Şebap (1920), Düşünce (1922), Resimli Hikaye (1927). Onun edebi çalışmalarının en verimli yıllarının 1918-1928 arasında olduğu anlaşılıyor. Belli başlı altı romanı ile ancak on üç tanesi “Bataklık Çiçeği (1924)” adındaki hikaye kitabına alınmış, çoğu o yıllarda çıkan dergilerde kalmış hikayelerini de, bu yıllar arasında yazmıştır. Bu sıralarda onun “Kaplan” adında çok saldırıcı on beş günlük bir edebiyat dergisini de çıkardığını görüyoruz (Ekim 1919). Bu dergi, mütareke yıllarında esen Birinci Dünya Savaşı sorumlularına yöneltilen bütün saldırılara açık tutulan özgür bir yayın havasından faydalanarak, açık ve sert bir mücadeleye girişiyordu. Başındaki “sert ve serbest sözlü edebi-içtimai mücadele risalesidir” sözleri de derginin tutumunu açıkça ifade ediyordu. Selahaddin Enis, Fağfur dergisinde yayınladığı “Çingeneler” adındaki hikayesinden dolayı mahkemeye verilmişti (1918). “Kaplan”, mahkemenin gidişini naklediyor, natüralist sanat görüşünü açıklıyor, geri düşüncelilere, anlayışsızlara saldırıyordu. Onun natüralist karamsar zevkinin bir belirtisi de Şevap’ta yayınladığı “Zehir Çanağı” başlıklı yazılarında da görülür.

1928 yılında sonra gitgide edebi çalışmalarını bir yana bırakmış, bir ve memur olarak hayatını bitirmiştir. Bazı açık saçık sahneleri ihtiva eden kitapları (natüralist görüş icabı), genel kitaplıklara konulmamış, ellerde dolaşan nüshaları da aşınıp yok olduğundan, Selahaddin Enis‘in bugüne kadar gelebilen pek az kitabı vardır.

Kimse tarafından dokunulmamış taze bir ceset üzerinde teşrih dersini takip etmek kadar mesleğine aşık bir doktora yahut etüt yapmak üzere birkaç zamanını Tıbbiye’nin ölüleri arasında geçiren bir hikayeciye zevk veren hemen hiçbir şey yoktur.

– “Teşrihhanede” Bataklık Çiçeği, 1924

Roman

  • Neriman (1328-1912)
  • Zaniyeler (1339/1923)
  • Sârâ (1339-1923)
  • Cehennem Yolcuları (1342-1926)

Yeni Yazıyla Basılan Kitapları

  • 10. Kolordu ve Sarıkamış Muharebeleri Hakkında Bir Konferans (1931)
  • Türk İstiklal Harbinde İkinci İnönü Meydan Muharebesi (1933)
  • Zaniyeler (1943, 1989)
  • Alman Gizleme Talimatı, 1 Mart 1929 (1935)
  • Bataklık Çiçeği (yay. haz. M. Kayahan Özgül, 2000)
Etiketler
Devamını Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı
Kapalı