Yazarlar

François Fénelon kimdir, hayatı, edebi kişiliği, eserleri

, Fransız yazar ve rahiptir. Çok eski fakat yoksul düşmüş soylu bir ailenin çocuğudur. Saint Sulpice papaz okulun okumuş, denildiğine göre 1675’te rahip olmuştur. 1678’de, Protestanlıktan Katolikliğe geçen genç kızların eğitim gördüğü Nouvelles Catholiques okulu müdürlüğüne getirilmiştir. 1685 veya 1686’da, sonra da 1687’de Aunis ve Saintonge’da resmi bir görev almıştır, bu bölgelerdeki Protestanların Katolikliğe dönmelerini gözetmekle görevlendirilmiştir. Dini telkinlerde bulunacak bir mevkide olması Colbert ailesiyle yakın ilişki kurmasına yol açmıştır.

 
françois fénelon
Tam AdıFrançois de Salignac de la Mothe-Fénelon
Doğum6 Ağustos 1651
Sainte-Mondane, Fransa
Ölüm7 Ocak 1715
Cambrai, Fransa
Meslek, yazar

François Fénelon’un Edebi Kişiliği

İlk eserlerini (Trois Dialogues sur l’Eloquence – Hitabet Üzerine Üç Diyalog) 1718’de yayımlanmıştır. Traité de l’Education des Filles’i (Kızların Eğitimi İçin İnceleme, 1687) Colbert’in damadı ve sekiz kız babası olan Beauvillier dükü için yazmıştır. 1689’da Beauvillier, Bourgogne valisi olunca rahip François Fénelon’u oğluna öğretmen yapmıştır.

Bossuet’in öğrencisi olan François Fénelon, o zamana kadar mistikliğe karşı belirli bir eğilim duymamış daha çok metafizik ve ahlakla ilgilenmiştir. Fakat 1688 yılının başında da, Tanrı’ya ulaşmanın kişisel yollarını öğütleyen Madam Guyon ile tanışmıştır. François Fénelon ilkin bu öğretinin bazı yönlerini, özellikle Molinos’un Roma’da mahkum edilen quiétisme’le (sekincilik) olan yakınlığını yadırgamıştır. Fakat bir süre sonra bu öğretinin yararlı olduğu, tehlikeli gibi görünen konuların ancak ifade aşırılıklarından, ölçüsüzlüklerinden ileri geldiği kanısına varmıştır. Fakat bu öğretiye karşı başka tenkitçiler François Fénelon’dan daha sert davranıyorlardı.

Kendini şüphe altında hisseden Madam Guyon öğretisi konusunda bir yargıya varılmasını istemiştir. Bunun üzerine öğretiyi incelemek amacıyla Bossuet ile Mgr de Noailles İssy’de toplanmışlardır (Temmuz 1694-1695). François Fénelon da 1695 Şubatında Cabrai Başpiskoposluğuna getirilince onlara katılmıştır. İssy toplantılarında görünürde bir uzlaşmaya varılmışsa da Bossuet tehlikeli saydığı Quiétisme ile kıyasıya savaşmaya karar vermiştir. François Fénelon ise öğretiyi savunmak için bir Explication des Maximes des Saints (Azizlerin Özdeyişleri Üstüne Açıklama, 1697) yayımlamıştır. Bu kitap şiddetli bir tartışmaya yol açmıştır. Görünürde François Fénelon bu tartışmadan yenilmiş çıkmıştır.

14. Louis’in yaptığı baskı sonunda Papalık makamı François Fénelon’un eserini mahkum etmiştir.  piskoposluğunda sürgün sayılmış ve unvanlarıyla, maaşından yoksun bırakılmıştır. Fakat birkaç yıl sonra Roma’daki taraftarlarından birkaçı kardinalliğe yükselmişlerdir. Bunlar arasında, François Fénelon’un en ateşli savunucularından kardinal Albani daha sonra 11. Clemens adıyla papa seçilmiştir. Buna rağmen 14. Louis, François Fénelon’u geri çağırmamıştır. Çünkü papalığın François Fénelon’u mahkum etmesinden bir ay sonra ortaya çıkan bir olay kralın şüphesini arttırmıştır: Bir kitapçı François Fénelon’un haberi olmadan Les Aventures de Télémaque (Telemakhos’un Maceraları) adlı eserini yayınlamıştır.

1694’e doğru yazıldığı sanılan genç bir prensin eğitimi ile ilgili olan bu roman 14. Louis yönetimine karşı sert bir tenkit gibi görülebilirdi. Hatta François Fénelon’un bazı çağdaşları, bu romanda, Madam de Maintenon’un ve ileri gelen kişilerin hicvedildiğini ileri sürmüşlerdir. Oysa François Fénelon böyle bir şeyi aklından bile geçirmemiştir. Ayrıca siyasi durumda bir değişiklik yapılmasını bekleyenler de bu romanda bulduklarını toplumda sağduyuyu, adaleti, insanlığı hakim kılacak özdeyişleri benimsemişlerdir.

François Fénelon’un Felsefi Kişiliği

François Fénelon çekilmiş olduğu piskoposluk köşesinde ölünceye kadar onurlu bir hayat sürmüştür. 1700-1712 arasında bir öğrencisi için yazdığı Fables (Masallar) ve Dialogues des Moris (Ölüler Diyalogu) adlı eserlerini yayımlamıştır. Öte yandan gerek Examen de Conscience d’Un Roi (Bir Kralın Vicdan Muhasebesi); gerek, Les Tables de Chaulnes (Chaulnes’un Masası, 1711) adlı eserler Fransa’da hükumetin ıslah edilmesi yolunda umut beslediğini göstermekteydi. François Fénelon’un en son eserlerinden biri, 1714’te yazılan ve 1716’da yayımlanan Lettre sur les Occupations de l’Académie Françeise’dir (Fransız Akademisinin Çalışmaları Üstüne Mektup).

Bu mektupta (31 Mart 1693) Fransız akademisine üye seçilmesi dolayısıyla söylediği nutukta edebiyatla ilgili düşüncelerini geliştirmiştir. Hem gerçekçi hem mistik hem gözü yükseklerde hem çıkar gütmez bir yaratılışta olan François Fénelon çelişkilerle dolu bir kişiliğe sahipti. Siyasetteki ülkücülüğü, despotluğa karşı duyduğu tiksinti ile 18. yüzyıl filozoflarının tutumunu müjdeler. Fakat François Fénelon her şeye rağmen soyluluğuyla övünmüştür. Edebiyat öğretileri ile klasik yazar sayılır, şiir yüklü hayal gücü ve duyarlılığı ile romantizmin ilk biçimlerini sezdirir.

‘un en çok tanınan portresi Joseph Vivien’in (Münih) yaptığı portredir. Drevet fils bu portreyi bir gravür haline getirmiştir. François Fénelon’un büstünü Cambrai’li  J. B. Lemoyne yapmıştır. Fenelon‘un ihtilal sırasında tahrip edilen mezardan yalnız bu büst kalmıştır. Bu anıtın yerine 1826’da David d’Angers’in bir eseri konulmuştur (Cambrai Katedrali). 16. Louis devrinde, Lecomte’a bir Fénelon heykeli yaptırmıştır (Institut de France). Bu heykel, Sevres imalathanelerinde bisküvi olarak sık sık çoğaltılmıştır.

François Fénelon Eserleri

  • Traité de l’Education des Filles’i (Kızların Eğitimi İçin İnceleme, 1687)
  • Explication des Maximes des Saints (Azizlerin Özdeyişleri Üstüne Açıklama, 1697)
  • Telemak (çeviri: Yusuf Kâmil Paşa, Les Aventures de Télémaque – Telemakhos’un Maceraları, 1699)
  • Les Tables de Chaulnes (Chaulnes’un Masası, 1711)
  • Examen de Conscience d’Un Roi (Bir Kralın Vicdan Muhasebesi)
  • Fables (Masallar, 1710-1712)
  • Dialogues des Moris (Ölüler Diyalogu, 1710-1712)
  • Lettre sur les Occupations de l’Académie Françeise (Fransız Akademisinin Çalışmaları Üstüne Mektup, 1716)
  • Trois Dialogues sur l’Eloquence (Hitabet Üzerine Üç Diyalog, 1718)
  • Christian Perfection
  • Let Go
  • The Royal Way of the Cross
  • Maxims of the Saints
  • The Inner Life
Etiketler
Devamını Göster

Benzer Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı
Kapalı