Molıere, jean baptiste

Doğum ve Ölüm Tarihi 1622-1673
moilere_jeanFransız komedi yazarıdır. Paris’te doğdu. Hukuk öğrenimi gördü. Ancak tiyatro hayatına girdi, aktörlük yaptı. Şehir şehir gezerek, oyunlar sundu. Hem yazıyor hem oynuyor hem de tiyatro grubunu yönetiyordu.

O dönemin komedi anlayışının yalnızca güldürmeyi amaç edinmesine rağmen o, güldürürken düşündüren bir komedinin çığırını açmıştır. Sayısı yirmiyi geçen eserlerinde Moliere, insanlığın gülünç yanlarını en doğal, en yalın, ancak en geniş bir biçimde yansıtmıştır. Moliere’in karakterleri, mizah dolu gerçek kisilerdir.

Eserlerini, gülünç gelenekler ve toplumsal aksaklıklar üzerine oturtmuştur. Kibarlık budalalarını, hastalık hastalarını, cimrileri, züppe soyluları, bilgisiz ve şarlatan doktorları, bilgiç kadınları, iki yüzlüleri büyük bir başarıyla canlandırmıştır.

Başlıca eserleri
Gülünç Kibarlar, Kocalar Mektebi, Kadınlar Mektebi, Zorla Evlenme, Tartuffe, Adamcıl, Zoraki Hekim, Cimri, Kibarlık Budalası, Hastalık Hastası, Scapin’in Dolapları

Zweig stefan

Doğum ve Ölüm Tarihleri 1881-1942
stefanAvusturyalı roman, oyun yazarı ve şairdir. Viyana’da doğdu, iyi bir eğitim gördü. Tarih, psikoloji ve Germanistik öğrenimi yaptı. Edebiyat çalışmalarına çeviriler yaparak başladı. Özellikle Belçikalı şair Emile Verhaeren’in duygulu şiirlerini büyük bir başarıyla aktardı. Şiir de yazıyordu.

Birinci Dünya Savaşı çıktığında Zvveig, aydınların fikirleri çevresinde birleşmeleri fikrini savundu. 1934′te Londra’ya yerleşti, ingiliz uyruğuna geçti. Brezilya’nın Petropolis şehrine yerleşti. Karısıyla birlikte orada intihar ettiler. Stefan Zvveig, bir fikir adamı, bir tarihçi, metotlu düşünen bir insan, ruh çözümlemelerini büyük bir dikkatle ve Freud’un koyduğu temelere dayanarak başaran bir romancı olarak dünya edebiyatının sayılı isimlerindendir.

Başlıca eserleri
Üç Büyük Usta (Balzac, Dickens, Dostoyevski), Kendileri ile Savaşanlar, Kendi Hayatının Şiirini Yazanlar, Yıldızın Parladığı Anlar, Marie Antoinette, Yürek Çöküntüsü, Acımak, Korku, Bir Kadının 24 Saati, Dünün Dünyası I”

Zola, emile

Doğum ve Ölüm Tarihleri 1840-1902
zola-emileFransız roman yazarı ve natüralist roman akımının en kuvvetli öncüsüdür. Paris’te doğdu. Öğrenimini Paris’te tamamladıktan sonra yazı hayatına atıldı. Romancılığının yanı sıra, Dreyfus Davası’nın ateşli bir savaşçısı oldu. Bu yüzden hapse girdi. Haklı olduğu anlaşıldı. Bir sabah odasında hava gazından zehirlenmiş olarak bulundu.

Zola, bütün eserlerinde kalıtım kanunlarının toplum üzerindeki etkilerini incelemiş, romanlarındaki kahramanları bu açıdan görmüştür. Üslûbunun sistemli aşırılıkları, betimlemelerinin çapkınca çıplaklığı dolayısıyla çok kez saldırıya uğrayan Zola, yine de Fransız edebiyat tarihinde geniş bir yere sahiptir. Şair ruhlu, içli bir yaradılışı vardır.

Başlıca eserleri
L’Assomoir, Bir Aşk Sayfası, Nana, Eser, Toprak, Doktor Pascal, Gerçek, Meyhane, Rahip Mouret’in Günahı, Therese Raquin, Tohum Yeşerince, itham Ediyorum

Wılde, oscar

Doğum ve Ölüm Tarihi 1856-1900
oscar_wildeÜnlü İngiliz şair ve tiyatro yazarıdır. Aslen İrlandalıdır. Dublin’de doğdu. Oxford Universitesindeyken şiir yazmaya başladı, 25 yaşındayken de kitap halinde yayımladı. Ama umduğu ilgiyi bulmadı.Amerika’ya gitti, orada sanat, estetik, şiir konulu konferanslar verdi. Bu arada piyes yazmaya başladı.

Fransızca olarak yazdığı, konusunu İbrani tarihinden alan “Salome” trajedisi, büyük ilgiyle karşılandı. Eser, Paris’i yerinden oynatırcasına tutundu. Oysa aynı eser, kendi ülkesinde ahlaka aykırı görülürek yasaklanmıştı. Fransa’ya yerleşti. Paris’te öldü.

Oscar Wilde, ingiliz Edebiyatı’nda önemli bir yer tutan, kendini şöhretin zirvesine çıkaran oyunlar yazdı, içinde bulunduğu toplumun aksak yanlarını, gelenek ve görenekleri insafsızca hicvetti. Nükteli, alaylı ve insanları iğnelemekten hoşlanan bir dil özelliğine sahiptir.

Başlıca eserleri
Şiirler, Vera (Oyun), Mutlu Prens, Dorian Gray’in Portresi (Roman), Salome (Oyun), Leydi Vindermer’in Yelpazesi (Oyun), Önemsiz Bir Kadın (Oyun), İdeal Koca (Oyun), Reading Zindanı Baladı (Şiirler), Narlı Bahçe

Voltaire, françois marie arouet

Doğum ve Ölüm Tarihleri 1694-1778
SuperStock_1047-347Fransız düşünür ve yazarıdır. Paris’te doğdu. Cizvit papazlarının yönettiği bir koleji bitirdikten sonra, hukuk öğrenimi gördü. Özgür düşünceleri ve baskıya, gericiliğe karşı olması yüzünden hapse atıldı. Hapisten çıktıktan sonra düşünceleri, onu bu kez Fransa dışında yaşamaya itti. ingiltere, Almanya ve isviçre’de kaldı. 15. Louis’nin ölümünden sonra Paris’e dönüşünde, büyük törenlerle karşılandı. Ancak üç ay geçmeden öldü.

Voltaire, hayatı boyunca özgürlük, hoşgörü ve devlet işlerinde doğruluk adına savaşmıştır. Fransız ihtilali’ne ışık tutan düşünceleriyle, gericiliğe karşı amansız düşmanlığıyla, ilericiliğiyle, dünyanın en karakteristik filozof yazarlarından sayılır. Şiir, eleştiri, mektup, tarih, felsefe, öykü, roman, tiyatro türlerinde pek çok eser vermiştir.

Başlıca eserleri
Oedipe (Trajedi), Henriade (Destan), Brutus (Trajedi), İngiltere Mektupları, Charles Xll’nin Tarihi, Zaire (Trajedi), Felsefe Mektupları, Zadig (Roman), Louis XIV. Asrı, Törelerin Üzerine Deneme, Candide (Roman), Felsefe Sözlüğü

Verne, jules

Doğum ve Ölüm Tarihi 1828-1905
200px-Jules_VerneFransız roman yazarıdır. Nantes’de doğdu. Paris’te öğrenim yaptı. Tiyatro oyunlarıyla yazarlık hayatına başladı. Yaşadığı dönem, icatlarla, keşiflerle, büyük denizlere seferlerle dolu bir dönemdi. Bu şartlar altında Jules Verne, hayale dayanan bilimsel buluşlar üstüne kurulan romanlara yöneldi. 1863′te yayınlanan “Balonda Beş Hafta Seyahat” adlı eseriyle yeni bir çığır açmış oldu.

Jules Verne, eserlerini kaleme almadan önce, o konudaki bilim, fen ve teknik kitapları, derinlemesine okuyup deneyler yaptığı, edindiği bilgileri hayal gücüyle derinleştirdiği için, hayal ettiği şeyler, günümüzde birçok icat ve keşfin yolunu açmıştır. Verne’in romanları, eğlendirici, heyecan verici, sürükleyici olduğu kadar, okuyanlara yeni bilgiler de vermektedir.

Başlıca eserleri
Deniz Altında Yirmi Bin Fersah, Kaptan Grant’ın Çocukları, Dünyanın Merkezine Yolculuk, Seksen Günde Dünya Gezisi, Misel Strogof, Afrika Ormanlarında, Ay’a Yolculuk, Karanlık Ülke, Esrarengiz Ada, iki Sene Mektep Tatili

Verlaine, paulmarie

Doğum ve Ölüm Tarihi 1844-1896
verlaine819. yüzyıl Fransız Edebiyatı’nın en ünlü şairlerindendir. Metz’de doğdu. Paris’te Bonaparte Lisesinde okudu. Burayı bitirdikten sonra, bir süre memur olarak belediyede çalıştı. Döneminin edebi topluluğu Parnasse grubuyla ilişki kurdu. 1866′da yayınladığı ilk şiirleri başarılı değildi.

1871′de Rimbaud ile karşılaşıp, onunla dost oldu. Birlikte ingiltere’ye gittiler. Verlaine, Rimbaud’yu yaralamak suçundan iki yıl hapis yattı. Hapiste kaldığı sıralarda “Sözsüz Romanslar” (Romances şans Paroles) adlı eserini yazdı. 1881′de, kendisine asıl ününü sağlayan “Sagesse” (Bilgelik) adlı eserini yayımladı. Hayatının son on yılını, hayranlarının alkışları arasında, ancak büyük bir yoksulluk içinde geçirdi.

Başlıca eserleri
Bir Zamanlar, Hüzünlü Şiirler, Güzel Şarkı, Şiir Sanatı, Sözsüz Romanslar

Vergilius, publius

Doğum ve Ölüm Tarihi M.Ö. 7019
Ünlü bir Latin şairidir. Mantua’da doğdu. Ailesi, öğrenim ve terbiyesine çok önem verdi. Önce Milano, sonra Roma’da öğrenim gördü. Çağının tüm bilimlerini öğrendi. Yazdığı ilk şiirleriyle ilgi topladı. Bucolica” (Çoban Şiirleri) adlı kitabıyla ünü yayıldı.

Roma’da Octavius Auguste tarafından korundu. Yunanistan’a yaptığı bir geziden dönerken, Birindisi’de öldü.Virgilius, doğaya, özgürlüğe, içtenliğe olan özlemini, şiirlerinde doğal bir anlatımla dile getirmiştir. Doğayı, usta bir ressam gibi tasvir etmiştir.

Başlıca eserleri
Bucoalica (Çoban Şiirleri), Georgica (Çiftçi Şiirleri), Aeneis

Twaın, mark

Doğum ve Ölüm Tarihleri 1835 -1910
twainAmerikan edebiyatının en büyük mizah yazarıdır. Asıl adı Samuel Langhorne Clemens’dir. Missouri’de doğdu. Henüz on iki yaşındayken babasını kaybetti. Bir matbaaya mürettip olarak girdi. Birçok gazetede çalıştı. On yedi yaşındayken, nehirde işleyen gemilere miçoluk yaptı, kaptanlığa kadar yükseldi.

Batı Amerika’da maden kamplarında çalıştı. New York’ta bulunduğu yıllarda, bir turist kafilesiyle dünya turuna çıktı. Bu arada Türkiye’ye de uğradı. İstanbul hamamları ve Boğaziçi kıyıları ile ilgili yazıları dikkate değerdir.

Yazılarında kullandığı “Mark Tvvain” takma adını, gemicilerin suyu iskandil ederken kullandıkları ‘mark tvvain’ (iki kulaç) deyiminden almıştır.Mark Tvvain, mizah edebiyatının en ünlü yazarlarından biridir. Olayları, kişileri, görünümleri anlatmada, kendine özgü bir dil kullandı. Çocukluk ve gençlik anılarını, ince ve alaylı üslûbu, özellikle konuşmalarda gösterdiği üstün başarı ile dile getirdi.

Başlıca eserleri
Tom Savvyer’in Maceraları, Mississipi’de Yaşam, Küçük Prens ve Sokak Çocuğu, Huckleberry Finn’in Maceraları, Kral Arthur’un Sarayında Bir Amerikalı, Esrarengiz Yabancı, Çalınan Taç

Swıft, jonathan

Doğum ve Ölüm Tarihleri 1667-1745
200px-Jonathan_swiftİngiliz roman yazarıdır. Dublin’de doğdu. İrlanda’ya yerleşmiş bir ingiliz ailenin oğludur. Yedi yıl kolejde okudu. Daha sonra katip olarak çalışmaya başladı. Öğrenimini tamamladıktan sonra, yergi türündeki eserlerini vermeye başladı.

Bir kiliseye rahip olarak girdi. Yüksek mevkilere çıkamadığı için
Sivastopol Savaşı nedeniyle, “Sivastopol” adlı eserini yazdı. Askerlikten ayrılarak uzun bir geziye çıktı. Rusya’ya dönüşünde, J.J. Rousseau’nun eğitim anlayışına uygun, örnek bir köy okulu açtı. Yeniden köyüne yerleşti ve bu kez kendini tümüyle edebiyata verdi.

Eserlerinde insanlığın çeşitli sorunlarına değinen Tolstoy’un dünya çapında bir sanat ve fikir değeri vardır. Eserlerinde, ülkesinin toplumsal, siyasal çalkantılarını, halkının yaradılışını, yaşayışını büyük bir ustalıkla yansıtmıştır.

Başlıca eserleri
Teknenin Masalı, Örf ve Adetlerde Yenilik, Dilin Geliştirilmesi İçin Bir Tasarı